De Heksenboom van Sint Anthonis

Wie het bos van Sint Anthonis binnenloopt, merkt het meestal meteen. Het wordt stiller. Niet ongemakkelijk stil, maar zo’n stilte die voelt alsof het bos even pauze neemt. En direct aan het pad staat hij: de boom met de kronkelende takken als armen. De Heksenboom.

De naam klinkt spannender dan het verhaal eigenlijk is. Want vroeger kwamen hier geen naakte, lustige heksen de duivel vereren, maar de wijze vrouwen die hun kennis wilden delen. Deze ‘heksen’ kwamen hier simpelweg omdat de open plek licht gaf, zelfs op donkere dagen, en omdat er onder die boom ruimte was om te praten zonder oordeel.

Ze ontmoetten elkaar bij schemerlicht. Niet voor duistere rituelen, maar om elkaar te helpen. De ene wist veel over kruiden, de ander over bevallingen, weer een ander kende de plekken waar de honing het zoetst was. Ze wisselden kennis uit terwijl ze hun mandjes neerzetten bij de wortels van de oude reus. Soms lachten ze hard, soms zaten ze gewoon naast elkaar zonder iets te zeggen. Het was hun plek.

Op een avond, na een lange en veel te droge zomer, lag het bos er uitgeput bij. De bladeren hingen slap. Het rook naar warm zand. De vrouwen kwamen ondanks de hitte naar hun boom. Ze brachten water mee in kruiken en goten het bij de wortels, net zo voorzichtig alsof ze een kind verzorgden. “Hij houdt het vol,” zei de oudste. “Maar hij heeft ons wel nodig.”

Het duurde enorm lang, maar eindelijk leefde de boom weer op. Takken die eerst zwaar naar beneden hingen, krulden omhoog alsof ze weer hun levenslust hadden teruggevonden.

Sindsdien zeggen mensen dat de boom reageert op aandacht. Niet letterlijk natuurlijk, maar energetisch voel je iets wanneer je iets met de boom deelt. Kinderen leggen er steentjes neer, wandelaars laten er een gedachte achter. En wie hier op een rustige ochtend staat, begrijpt meteen waarom de vrouwen juist deze plek kozen.

En nu, eeuwen later, staat hij er nog steeds. Krom, grillig, prachtig. Maar ook kwetsbaar. De boom is een officieel monument, een oud wezen dat het niet makkelijk heeft. De wind wordt zwaarder, de zomers droger, de bodem armer.

Wie er vandaag bij staat, merkt iets subtiels. Een rust, een soort welkom. Alsof de plek nog altijd weet dat mensen hier kwamen om te zorgen. En dat heeft hij nog steeds nodig.

De Heksenboom van Sint Anthonis is geen verhaal over heksen die de duivel vereerden of door de lucht vlogen. Het is een verhaal over aandacht. Over wat blijft als mensen jarenlang voor een plek zorgen. En misschien, als we dat blijven doen, blijft hij nóg een tijdje bij ons.

Meer volksverhalen